Scrolltop arrow icon
Left arrow icon Tüm kategoriler
Close icon
Haberler
İngilizce öğrenme
Ebeveynler için Novakid
TR
TR flag icon
Mobile close icon
CTA background
Çocuğunuz için en iyi İngilizce derslerini planlayın
ÜCRETSİZ DENEYİN
Paylaş
LinkedIn share icon
Ebeveynlere pozitif disiplin rehberi: Disiplinli olmak nedir ve olumlu davranış kazandırılır?
Ebeveynler için Novakid
Star icon
29.01.2024
Time icon 10 min
Comment icon 0 yorum

Ebeveynlere pozitif disiplin rehberi: Disiplinli olmak nedir ve olumlu davranış kazandırılır?

İçindekiler

Disiplin kavramı çocuk gelişiminde önemli bir yer kaplıyor. Çocukların bir davranışı yapıp yapmaması konusunda onları eğiten disiplin onların gelecek hayatlarına birçok katkı sağlıyor. Ek olarak disiplinli olmak çocukların hayata bakışını şekillendiriyor ve öz bilinçlerine oldukça faydalı oluyor.

Peki çocuklara pozitif disiplin kazandırırken nelere dikkat etmeli ve hangi yöntemleri uygulamalıyız? Pozitif bilinç nedir ve çocuklara nasıl katkı sağlar? Bu blogumuzda hepsini anlattık. Haydi başlayalım!

Disiplin nedir?

Disiplin; bireyin kendisini kontrol etme, belirlenen kurallara uyma ve istenilen davranışları sergileme yeteneği olarak tanımlanıyor. Bu kavram genellikle disiplinli bir şekilde yaşamak, düzenli olmak ve sorumlulukları yerine getirmek olarak görülüyor. 

Disiplinli olmak genel olarak kişinin kendini yönetme becerisi olarak karşımıza çıkıyor. Bu kavram çerçevesinde kişinin etki sahibi olan otoritelere, uygulanan kurallara veya toplum etiğine uyması beklenir. Özetle; disiplin, istikrarlı davranışlar sergileyerek hedefe ulaşmayı ve olumlu sonuçlar elde etmeyi sağlayan bir yetenektir. 

Pozitif disiplin yaklaşımı: Neden önemlidir?

Pozitif disiplin çocukların yönlendirilmesi ve davranışlarının yönetilmesinde önemli bir rol oynuyor. Bu yaklaşım çocukların sağlıklı iletişim kurmasına ve kalıcı ilişkiler geliştirmelerine yarar. Anlayışlı bir tutum benimseyen çocuklar duygusal olarak daha stabil olur ve kararlarını öz güvenle alırlar. 

  • Öz saygı ve öz güven gelişimine katkı sağlar. 

Pozitif disiplin çocukların önüne çıkan engelleri öz güvenle aşmalarına olanak tanır. Kendisine değer verildiğini ve kabul edildiğini hisseden çocuk aldığı kararları oldukça kesin bir şekilde alacak ve sonuçlarını çok daha rahat kavrayacak.

  • Sorumluluk alabilen bireyler yaratır. 

Pozitif disiplin sahibi çocuklar öz denetim ve sorumluluk alabilme becerileri kazanır. Olumlu davranışları teşvik eden bu yaklaşım farklı seçenekler ile karşı karşıya kalan çocukların kendi kararlarını alabilmelerini sağlar. Bu da onların yetişkinlikte başarılı olmalarına katkı sağlayan temel becerileri kazanmalarına olanak tanır. 

  • Uyumu arttırır. 

Pozitif disiplinin diğer bir olumlu yönü uyumlu davranışların sergilenmesini teşvik etmesidir. İstenilen davranışların olumlanması ve olumlu davranışların çocuğu cesaretlendirme ile ödüllendirilmesi çocukların aile içi değerlere uygun davranmasını sağlar. Bu sayede çocuk istenmeyen davranışlardan uzak durur. 

Cesaretlendirmek gibi soyut ödüllerin dışındaki ödüllerde ise popüler metotlardan biri. Türkiye’deki araştırmamızda görüyoruz ki ebeveynlerin %82,1’i bu yöntemin etkili olduğunu düşünürken %54,8’i ödüllendirmenin yalnızca belli durumlarda etkili olduğunu ifade ediyor. 

  • Ceza ve korku olmaksızın çocuk gelişimine katkı sağlar. 

Bu konuda pozitif disiplin özellikle sürdürülebilirliği ile öne çıkıyor. Türkiye’deki ebeveynlerin %21,1’i çocuk söz dinlemediğinde ceza vermek yerine pozitif disiplin kullanmayı daha faydalı görüyor. Çocuğunuzun söz dinlemediği durumlarda konuyu anlaması için sorular yönelterek yaptığının neden yanlış olduğunu anlatabileceğiniz pozitif disiplin yaklaşımı uzun süreli bir çözüm olarak aktif olarak kullanılıyor.

Ceza konusundaki ise araştırmamız oldukça kesin sonuçlar verdi. “Çocuğunuz sözünüzü dinlemediğinde hangi yöntemi kullanırsınız?” sorusuna ebeveynlerin yalnızca %4,9’u “Ceza veririm.” yanıtını verdi. Bunun %2,2’si çocuğun favori oyuncağının elinden alınması gibi küçük çaplı cezalardan ibaret.

  • Empati ve sevgi becerilerini geliştirir.

Son olarak, pozitif disiplin çocukların empati ve işbirliği becerilerinin gelişimine katkı sağlar. Duygularını anlamalarını ve başkalarının duygularını da göz önünde bulundurmalarını teşvik eder. Bu da çocukların daha empatik ve toplumlarına daha fazla katkı sağlayan bireyler olmalarını destekler.

Ebeveyn misiniz? ve deneyiminizi paylaşmak istiyor musunuz?
Hikayenizi anlatmak için bize ulaşın.

Pozitif disiplin nasıl uygulanır?

Çocuğunuza pozitif disiplin kazandırmak temelde kolaydır ancak bunun birçok püf noktası da bulunur. Her çocukta farklı uygulamalarını görebileceğimiz bu yaklaşım, çocuğa “Yapma” demekten fazlasını ifade eder. Pozitif disiplin kazandırmak için birçok yöntem bulunmaktadır. Bu yöntemleri sıralayalım!

Kurallar ve sınırlar koyun.

Kurallar ve sınırlar olumlu davranış geliştirmede önemlidir. Çocuklara söylenen “Evet bunu istediğini biliyorum ancak başka bir şey yapman gerekiyor.” şeklinde yapılan bir hatırlatma bu çocuğa nezaket ve anlayış çerçevesi içerisinde bir sınır çizer. Bu sınırın içerisinde rahatlayan çocuğun rahat alanı disiplin haline gelir. 

Seçenek sunun ve düşünmeye teşvik edin.

Çocuğunuz için en önemli noktalardan biri düşünüyor olmasıdır. Kendi kendine düşünebilen çocuk her zaman bir adım önde olur ve özgün kararlar alabilir. Bunu yapmak için karşılaşılan problemle alakalı çözüm değil, onu çözüme yönelten sorular sorun. 

Başka bir yöntem olarak da onu seçeneklerle karşı karşıya bırakabilirsiniz. İki farklı yiyecek arasında seçim yapan çocuk onlar hakkında düşünür ve onların özelliklerini değerlendirir. Bu şekilde pozitif disiplin sağlamak için 

Yeri geldiğinde katı olmak gerekir.

Katı olmak düşünüldüğünde akla ya somurtkan bir ebeveyn ya da her yapılana bağıran bir birey gelir. Bunların ikisi de olmamanız gerekir ancak bu davranışlardan çekinmekle birlikte hiçbir şekilde katı olmamanız gerektiğini düşünmeyin. Sınırları aşıp tepki toplayacak davranışlarda bulunduğunda katı olmak önemli bir enstrümandır. 

Karşının duygularını anlayın.

Karşınızdakinin sadece bir çocuk değil, aynı zamanda bir birey de olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Pozitif disiplin uygulamaya çalışırken çocuğunuza sert ve ölçüsüz davrandığınızda ondan kesinlikle özür dilemelisiniz. Bu sayede çocuğa bir rol model olabilir ve yeri geldiğinde özür dilemenin ne kadar önemli olduğunu hissettirebilirsiniz. 

Onu kalıplara sokmayın.

Çocuğunuzu belli kalıplara sokmaktan oldukça kaçının. Sıkı kontrol disiplin uygulamıyor olduğunuz için karşınızdaki bireye olumlu davranış geliştirme çerçevesinde davranmaya çalışın. Onun hakkında “Rahat durmuyor.”, “Laf dinlemiyor.” veya “İstediği gibi at koşturuyor.” şeklinde ithamlar bulunmak onu “Yaramaz” ve “Vurdumduymaz” gibi kalıplara sokar. Bu kalıplar çocuğun yakasına hayatı boyunca yapışabilir ve gelişimini olumsuz etkiler.

Emir vermek yerine soruyla pekiştirin.

Olumlu davranış geliştirmede en önemli noktalardan biri çocuğun yaptığı davranışın bilincinde olarak o davranışı sergilemesidir. Bu sebepten ötürü çocukların bir sorumluluğunu yerine getirmesi gerekiyorsa ona emir vererek bunu yaptırmamanız gerekir. 

Pozitif disiplin yaklaşımı kapsamında çocukların davranışlarını sebeplendirmesi gerekir. Bunu en basit yoldan yapmak için “Yemek ye!”, “Odanı topla!” veya “Bakkala git!” gibi kalıplarla emir vermek yerine bu eylemleri neden gerçekleştirdiği sorgulatılmalı. Bunları kavrayan çocuk yaptığı davranışların farkında olacak. 

Eleştiri yapmak değil, farkındalık katmak.

Bir davranışla karşılaştığınızda yapıcı ya da yıkıcı önemli olmaksızın eleştiri kavramından özellikle uzak durulmalı. Yapılan eleştiri, olumlu davranış geliştirmenin önünü direkt olarak kapattığından pozitif disiplin yaklaşımına aykırıdır. Bunun yerine çocukları yanlışları bulmaya teşvik edin. “Buradan sence yanlış olan nedir?” şeklinde sorularda uygulayabileceğiniz bu tutum onları tekrardan düşünme dünyasına sevk ederek kapalı kapıları açmalarına olanak tanır. 

Çabayı ön plana çıkarın.

Yapılan bir davranışı veya bir başarıyı överken “Ah, ne güzel olmuş!” veya “Ne kadar da beceriklisin!” gibi kuru övgülerle gelişimin önünü tıkamamalısınız. Çocuğunuz bir şeyi başarmış ise o duyguyu tekrardan yaşamak ister bunun için çocuğunuza sorular yöneltebilirsiniz. Örnek olarak kırık bir sandalyenin bacağını tutturan çocuğunuza “Aferin sana!” diyip basitçe tebrik etmek yerine nasıl yaptığını sorabilirsiniz. 

Bunu yapmanın sebebi çabanın öne çıkarılmasının istenmesi. Yapılan işin yalnızca düşünerek değil, tekrar tekrar çabalayarak yapılabileceğini vurgulamak disiplin gelişimine katkı sağlar. Bu sayede çocuğunuz yaşadığı başarıyı tekrar yaşayabilir. Kuru tebriklerle değil güçlü tekrarlarla tatmin olur. 

Günün değerlendirmesi önemli.

Evet, çocuklar meraklı bireyler. Peki, ek olarak ne bekliyorlar? Tabii ki merak edilmeyi. Çocuğunuz ile vakit geçirirken yatma saati oldukça yaklaştıysa günün bir değerlendirmesini yapın. Bu şekilde tatmin edilen çocuk duygularını ifade edebilir ve günün değerlendirmesini yaparken de ekstra düşünebilir. 

Bunu yapmak için uyumadan önce “Günün nasıl geçti?” veya “Bugün ne yaptınız?” gibi sorular yeterlidir. Zaten karşınızdaki meraklı birey sürekli daha fazlasını isteyecek ve böylece bir uyku öncesi konuşma gerçekleştirmiş olacaksınız. Bu konuşmalar olumlu davranışın gelişimi konusunda önemli bir yer tutar. 

Pozitif disiplin ne değildir?

Pozitif disiplin ne kadar hoşgörüyü öncelik olarak alsa da bir çocuğa aşırı hoşgörü göstermek pozitif disiplin değildir. Çocuklara ceza uygulamamak için girilen çaba abartılmamalı ve çocuğun şımarık ve disiplinsiz olmasına yol açacak kadar hoşgörülü olunmamalıdır. Yanlış olan kırıcı olsa da en az kırıcı hali bulunarak söylenmelidir. 

Ek olarak ebeveynler bazen çocuklarına karşı aşırı kurtarıcı bir rol üstlenebilirler. Pozitif disiplin örnekleri içerisinde bulunmayan bu davranış çocuğun başarısız olarak öğrenmesine mani olur. Bu sebepten ötürü çocuklar disiplinin anlamını kavramakta güçlük çekebilir. 

Son olarak bir ebeveynin aşırı fedakarlıkta bulunuyor olması da pozitif disiplin örneği teşkil etmez. Sıkı kontrol, disiplin değildir ancak kendinden ödün vermek de disiplinsizliğe yol açabilir. Bunun önüne geçmek için çocuğun kendi dünyasını keşfetmesi sağlanmalıdır. 

Sıkça sorulan sorular

Blogumuzu bitirirken pozitif disiplin hakkında sıkça sorulan sorulara yer verdik. Disiplin ve öz disiplinin ne anlama geldiğini açıklayarak konuya uygun örneklendirmelerde bulunduk.

Çocuğun olumlu ve olumsuz davranışları nelerdir?

Çocuğun olumlu davranışının ne olduğunu açıklamak aslında bir hayli zordur. Bir davranışının olumlu veya olumsuz olduğunu davranmak için toplumsal normlar veya aile normları kullanılabilir. Bu kurallara uygun gelen davranışlar olumlu, ters gelen davranışlar olumsuz olarak nitelendirilebilir. 

Disiplin ne demek?

Disiplin kelimesi aslında Latince bir kökten gelir. “Disciplina” Latince kelimesi “talimat vermek, öğretmek” anlamlarına gelir. Bu kapsamda verilen talimatı uygulayabilen ve öğrendiklerini öğretebilen sorumluluk sahibi bireye disiplinli birey denebilir. 

Çocukların hakları nelerdir?

Çocukların hakları 1990 yılında yürürlüğe giren Çocuk Hakları Sözleşmesi ile düzenlenmiştir. Bu sözleşme kapsamında çocukların yaşama, eğitim, barınma ve sağlık hakları korunuyor. Aynı zamanda çocukların fiziksel, psikolojik ve cinsel sömürüsüne karşı önlemler alınıyor.

Novakid’le tanışın!

Öz disiplin sahibi bir çocuğun yabancı dil öğrenmesi oldukça kolaylaşır ancak hala yönlendirmeye ihtiyaç duyabilir. Bunu yapmak için başvurabileceğiniz bir yöntem ise kuralcı, ezberci anlayıştan kaçınan Novakid’e göz atmak. Çocuklar için İngilizce kursu Novakid’de tam olarak bunu sunuyoruz. Uzman eğitmenlerimizle çocuklara eğlence ve konuşma dolu dersler veriyoruz. Siz de ücretsiz deneme dersinizi hemen alın!

Rate this post

Yorum yaz

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İlginizi çekebilir
Tüm aile için oyun ve aktiviteler
Tüm aile için oyun ve aktiviteler
Bir dil seçin
Down arrow icon
Russia Global English Czech Republic Italy Portugal Brazil Romania Japan South Korea Spain Chile Argentina Slovakia Turkey Poland Israel Greece Malaysia Indonesia Hungary France Germany Global العربية Norway India India-en Netherlands Sweden Denmark Finland
Cookie icon
Web sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır. Siteye giriş yaparak çerezleri tarayıcınıza kaydetmeyi kabul ediyorsunuz.