Amerikan İngilizcesi ve İngiliz İngilizcesinin farkları nelerdir?

çıkıyor karşımıza. Bu iki lehçe arasındaki farklar, İngilizce öğrenenlerin ve konuşanların gerek yazımda, gerek telaffuzda, gerekse de kelime bilgisinde yıllardır kafasını karıştırıyor.

Amerikan İngilizcesi ve İngiliz İngilizcesi arasındaki farkı anlamak “color” kelimesini “colour” kelimesinden ayırmaktan veya “sidewalk” ile “pavement” arasındaki farkı bilmekten ibaret değil. Önemli olan dilin kültürü. İster bir gezgin olun, ister iş insanı, isterseniz de dil meraklısı; etkili iletişim kurabilmek ve kültür çeşitliliklerini anlayabilmek için İngilizcedeki bu farklılıkları bilmeniz lazım.

Bu içeriğimizde Amerikan İngilizcesiyle İngiliz İngilizcesi arasındaki farkı anlayabilmeniz için gereken her şeyi öğreteceğiz. Hem dilsel farkları hem de bu farklılıkların kültürel tabanını inceleyeceğiz, sonrasında da dil öğrenirken bunları tespit edebilmek için kullanabileceğiniz taktikler vereceğiz. O hâlde çayınızı kahvenizi hazırlayın ve öğrenmeye başlayalım!

İzlediğiniz filmlerde birisi bisküviden bahsederken “biscuit” yerine “cookie” dediğinde hiç şaşırdınız mı? İşte İngiliz İngilizcesiyle Amerikan İngilizcesi arasındaki farklardan sadece bir tanesiydi bu. Birleşik Krallık’ta “lift”e binersiniz, ABD’de ise “elevator”a. Eğer taşınıyorsanız İngiltere’de bir “lorry”e ihtiyaç duyarsınız, Amerika’daysa bir “truck” lazım olur size. 

İngiliz İngilizcesiyle Amerikan İngilizcesi arasındaki en belirgin farklardan bir tanesi ise belli başlı kelimelerin yazımında karşımıza çıkıyor. İngilizlerin “colour” olarak yazdığı kelimeyi Amerikalılar “color” diye yazmayı tercih ediyor mesela. İngilizler programlarını “organise” ederken Amerikalılar “organize” ediyorlar. Yani bazen küçük bir “u” ekliyoruz, bazen de bazı harfleri değiştiriyoruz.

Şimdi işin asıl kısmına gelelim: Konuşma dili. Hem İngiliz İngilizcesinde hem de Amerikan İngilizcesinde günlük hayata renk katan eşsiz ifadeler bulunuyor. Amerikan İngilizcesinde günlük işleri yapmaya “run errands” denir mesela, İngiliz İngilizcesinde ise hemen bi’ markete gidecekken “pop to the shop” ifadesini kullanırız. 

İngiltere’de birisi size “It’s raining cats and dogs!” derse endişelenmeyin, gökten kedi köpek yağmıyor. Aslında bu ifade çok yağmur yağdığını belirtmek için kullanılıyor. Amerika’da ise birisi “I’m hitting the hay” derken samanlığa vurduğunu söylemiyor, sadece uyumak için yatağa gidiyor.

Kelime öğrenirken gözünüzü dört açın ve bunun gibi farklı ifadeleri ayırt edin.

Amerikan ve İngiliz İngilizcesinde birçok kelime farklı şekillerde telaffuz ediliyor. Amerikalılar “schedule” kelimesini söylerken basbaya “k” sesini kullanıyor, İngilizler ise bunu biraz daha yumuşatıp “şedyul” tarzı bir telaffuzu tercih ediyor. Bu arada “tomato” kelimesinin farklı okunuşlarından da bahsetmeden geçmeyelim: Amerikalılar ikinci heceyi vurgularken (“to-MAY-to”) İngilizler vurguyu ilk heceye koyuyorlar (“TOH-mah-to”).

Bir dilin aksanlarını adeta her bir bölgeye ayrı bir melodi veren müzik notaları olarak düşünebiliriz. ABD’de güneylilerin ilginç ifadelerinden tutun kuzeydoğuluların genizden çıkardıkları seslere, Birleşik Krallık’ta ise üst sınıfın sosyete aksanından tutun İskoçya yaylalarındaki hoş tonlamalara kadar birçok farklı aksan bulunuyor. Her aksan, sahibinin kökleri hakkında hikâyeler barındırıyor.

Şimdi dilerseniz Amerika’nın İngilizcesiyle İngiliz İngilizcesi arasındaki dilbilgisi farklarına ve ince detaylara göz atmaya geçelim. İster Londra’da bir mektup yazın isterseniz de Los Angeles’ta bir e-posta, cümle yapılarının bu iki lehçe arasında nasıl farklılık gösterdiğini açık bir şekilde göreceksiniz. Bu farkları üç kategoriye ayırıyoruz: Fiillerin farklı versiyonları, edatlar ve özne-yüklem uyumu.

Fiiller ve zamanlar 

Amerikan İngilizcesi ve İngiliz İngilizcesinin farklarıyla fiillerin çeşitli versiyonlarında ve zaman yapılarında karşılaşıyoruz. Amerikalılar “I have gotten.” derken İngilizler “I have got.” demeyi tercih ediyor. Bazen de Amerikalılar simple past tense kullanmayı tercih ederken (“I just ate.”) İngilizler kendilerini present perfect tense ile ifade ediyor (“I’ve just eaten.”). 

Edatlar ve deyimleşmiş fiiller

Edatlar (prepositions) ve deyimleşmiş fiiller (phrasal verbs) de İngiliz İngilizcesiyle Amerikan İngilizcesi arasındaki farkların bir kısmını oluşturuyor. Örneğin Amerikalılar “on the weekend” diyor, İngilizlerse “at the weekend.” Amerikalılar bir şeyi “check out” ederken İngilizler “check up” ediyor.

Özne-yüklem uyumu 

Amerikan ve İngiliz İngilizcesi arasındaki dilbilgisi farklarında son olarak özne-yüklem uyumundan bahsedebiliriz. Amerikalılar, “team” veya “government” gibi topluluk isimleriyle birlikte fiili tekil olarak çekimliyorlar, “The team is winning.” gibi mesela. İngilizler ise çoğul kullanmayı tercih ediyor: “The team are winning.”

Umarız rehberimiz Amerikan İngilizcesiyle İngiliz İngilizcesi arasındaki farkı öğrenmenize yardımcı olmuştur. Dil öğrenme serüveniniz boyunca bu bilgileri aklınızda tutarak artık konuyu çok daha rahat bir şekilde anlayabilirsiniz.

Amerikan İngilizcesi ve İngiliz İngilizcesi arasındaki farkla ilgili en sık sorulan soruları cevapladık.

Amerikan İngilizcesi mi İngiliz İngilizcesi mi daha kolay?

İngilizcenin bu iki çeşidini öğrenmek aynı zorlukta, tek dikkat etmeniz gereken şey belli başlı farklılıklar. Bununla birlikte İngiliz İngilizcesinin telaffuzunun birçok kişi için daha zorlayıcı olduğunu belirtelim.

Amerikan ve İngiliz İngilizcesi arasındaki farkları hangi yollarla öğrenirsiniz?

İzlediğiniz dizilerde veya filmlerde, okuduğunuz kitaplarda farklı ifadeler gördüğünüzde bunların kaynağını araştırarak Amerikan İngilizcesiyle İngiliz İngilizcesi arasındaki farkı daha rahat bir şekilde içselleştirebilirsiniz.

Türkiye’de İngiliz İngilizcesi mi Amerikan İngilizcesi mi öğretiliyor? 

Türkiye’de ve birçok ülkede İngilizce öğretilirken bu iki lehçe arasındaki fark genellikle detaylı bir şekilde gözetilmiyor, sadece farklılık olan yerler ayrıca belirtiliyor. Fakat yine de Amerikan İngilizcesi daha çok konuşulduğu için daha baskın olarak karşımıza çıkıyor.

Bir dili öğrenirken farklı varyasyonları gibi çeşitli konulara aşina olmak gerekiyor fakat en önemli şey dili yaşayarak öğrenmek. Novakid’de uzman öğretmenlerimizle sunduğumuz konuşma dolu, ezbere karşı online İngilizce derslerimizle çocuklara bu ortamı sağlıyoruz. Siz de ilk deneme dersinizi ücretsiz alın!